Hàng nghìn container nguyên liệu đang bị ùn ứ tại cảng, doanh nghiệp sản xuất nguy cơ ngừng trệ sản xuất khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm có hiệu lực đúng mùa cao điểm Tết Nguyên đán…
Những ngày cận Tết Nguyên đán – giai đoạn cao điểm nhất của sản xuất và lưu thông hàng hóa – hàng nghìn container nguyên liệu thực phẩm lại đang mắc kẹt tại các cảng. Áp lực không chỉ dừng ở chi phí lưu kho, lưu bãi, mà còn đẩy nhiều doanh nghiệp sản xuất vào nguy cơ gián đoạn dây chuyền do vướng quy định mới về an toàn thực phẩm.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 08/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành tập trung tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP – nghị định hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm vừa chính thức có hiệu lực.
Nghị định 46 – Ưu tiên thông quan, giữ mạch chuỗi cung ứng không bị đứt gãy
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ngày 4/2, Cục Hải quan đã ban hành công văn hỏa tốc, yêu cầu toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thông quan đối với hàng hóa thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt tại các cửa khẩu và cảng biển lớn.
Mục tiêu được đặt ra rất rõ ràng:
👉 Không để chuỗi cung ứng bị gián đoạn
👉 Hạn chế tối đa tình trạng ùn ứ kéo dài
👉 Kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn cao điểm
Theo đó, các chi cục hải quan được yêu cầu chủ động rà soát, thống kê toàn bộ các lô hàng thực phẩm đang tồn tại cảng – bao gồm cả hàng đã mở tờ khai nhưng chưa được thông quan và hàng đã đến cửa khẩu nhưng chưa đăng ký tờ khai. Dữ liệu phải được báo cáo định kỳ trước 8h và 13h30 hằng ngày để phục vụ công tác theo dõi và xử lý.
Song song, hệ thống công nghệ thông tin hải quan được đặt trong trạng thái trực 24/7, bảo đảm không để phát sinh sự cố kỹ thuật làm chậm dòng chảy hàng hóa.
Khoảng trống pháp lý và bài toán “kẹt cửa” của doanh nghiệp
Theo ghi nhận từ Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), tính đến đầu tháng 2/2026, nhiều doanh nghiệp trong các ngành nước giải khát, bánh kẹo, rượu bia… đã không thể thực hiện thủ tục hải quan đối với nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất nội bộ kể từ cuối tháng 1/2026.
Nguyên nhân không đến từ năng lực hay ý thức tuân thủ của doanh nghiệp, mà xuất phát từ sự thay đổi căn bản trong khung pháp lý.
Trước đây, theo quy định cũ, nguyên liệu nhập khẩu chỉ phục vụ sản xuất nội bộ hoặc gia công hàng xuất khẩu được miễn thực hiện thủ tục công bố sản phẩm. Tuy nhiên, với Nghị định 46/2026/NĐ-CP, quy định miễn này đã không còn, trong khi các hướng dẫn thay thế chưa được làm rõ, khiến doanh nghiệp rơi vào tình thế “không có đường đi”.
VLA chỉ ra hai tình huống điển hình mà doanh nghiệp đang phải đối mặt mà không có cách giải quyết:
Tình huống thứ nhất: Đối với nhóm nguyên liệu sản xuất nội bộ thuộc nhóm hàng công bố hợp quy rơi vào tình trạng không tồn tại “đầu vào pháp lý” ngay lập tức để cơ quan kiểm tra có căn cứ tiếp nhận và thẩm định hồ sơ vì không thể thực hiện công bố hợp quy ngay.
Tình huống thứ hai: Đối với nhóm nguyên liệu được miễn công bố tiêu chuẩn áp dụng, việc sử dụng “bản tiêu chuẩn sản phẩm” vẫn chưa được sự thống nhất tiếp nhận từ cơ quan quản lý nhà nước, vì các cơ quan kiểm tra đang khuyến nghị doanh nghiệp vẫn phải thực hiện “công bố hợp quy”.
Logistics không chỉ là vận chuyển, mà là kết nối chính sách và thực tiễn
Từ góc nhìn logistics, những ách tắc này cho thấy một thực tế: chỉ cần một điểm nghẽn về quy định cũng có thể ảnh hưởng dây chuyền đến sản xuất, phân phối và thị trường tiêu dùng.
Tại MN Shipping, chúng tôi tin rằng vai trò của logistics không dừng lại ở việc đưa hàng từ điểm A đến điểm B, mà còn là đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc cập nhật chính sách, dự báo rủi ro và chủ động phương án vận hành.
Trong giai đoạn các quy định mới đang được hoàn thiện và điều chỉnh, việc nắm bắt thông tin kịp thời và có đối tác logistics am hiểu pháp lý sẽ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp giữ vững nhịp chuỗi cung ứng.
ÁP DỤNG QUY ĐỊNH MỚI VỀ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI CHỖ TỪ NGÀY 25/6/2026
Nguồn: VLA, Báo Chính Phủ
