Trong bối cảnh địa chính trị thế giới đang có những chuyển biến phức tạp, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi chuyên sâu với ông Trần Chí Dũng – Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA). Cuộc thảo luận tập trung vào những hệ lụy trực tiếp đến chuỗi cung ứng và vị thế xuất khẩu của Việt Nam trước các xung đột Trung Đông.
Ông Trần Chí Dũng – Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam.
1. “Cú sốc” thứ hai sau đại dịch
Ông Trần Chí Dũng nhận định:
“Nếu đại dịch Covid-19 từng khiến chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy chưa từng có, thì xung đột Trung Đông hiện nay có thể xem là “cú sốc lớn” thứ hai đối với ngành logistics.”
Những “cơn sóng” này biểu hiện qua:
- Chi phí leo thang: Các hãng tàu áp dụng hàng loạt phụ phí như phí rủi ro chiến tranh, phụ phí bảo hiểm và phí chuyển hướng.
- Hành trình kéo dài: Việc phải tránh các điểm nóng khiến thời gian giao hàng đường biển bị chậm thêm 10-14 ngày.
- Hàng không bị thắt chặt: Việc hạn chế hoặc kiểm soát không phận khiến chi phí vận tải hàng không cũng tăng cao.
2. Hệ lụy: Không ngành nào “miễn nhiễm”
Trung Đông đóng vai trò là điểm trung chuyển chiến lược kết nối châu Á với châu Âu và châu Phi. Khi khu vực này bất ổn, toàn bộ mạng lưới vận tải liên lục địa bị xáo trộn, đẩy doanh nghiệp Việt Nam vào thế khó.
Ông Dũng nhấn mạnh về tính nghiêm trọng:
“Thực tế là không có ngành nào đứng ngoài vòng xoáy. Logistics là “huyết mạch” của thương mại, nên khi huyết mạch gặp trục trặc, toàn bộ hệ thống đều bị ảnh hưởng.”
Đặc biệt, các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, đồ gỗ, điện tử và nông sản đang phải gánh chịu áp lực lớn. Đối với các đơn vị có biên lợi nhuận thấp, chỉ cần chi phí vận tải tăng 20-40% là lợi nhuận đã bị “bào mòn” đáng kể.
3. Hai kịch bản và sự thay đổi cuộc chơi
Trước những biến động này, thế giới đang đứng trước hai ngả đường:
- Kịch bản 1: Xung đột sớm được kiểm soát, thị trường dần ổn định nhưng chi phí khó quay lại mức cũ ngay.
- Kịch bản 2: Căng thẳng kéo dài buộc các tập đoàn đa quốc gia phải tái cấu trúc mạnh mẽ theo hướng “đa dạng hóa nguồn cung” và “an toàn hóa chuỗi cung ứng”.
Ông Dũng khẳng định: “Ngay cả khi xung đột Trung Đông sớm hạ nhiệt, thế giới cũng khó quay lại trạng thái trước đây. Yếu tố an ninh và ổn định chính trị sẽ được đặt lên hàng đầu trong chiến lược đầu tư và thương mại.”
Logistics là “huyết mạch” của thương mại, nên khi huyết mạch gặp trục trặc, toàn bộ hệ thống đều bị ảnh hưởng. Ảnh minh họa
Giải pháp ứng phó cho doanh nghiệp Việt
Để vượt qua những “cơn sóng” này, Tổng Thư ký VLA đề xuất 3 nhóm chiến lược:
- Chủ động vận tải: Xây dựng kịch bản thay thế, không phụ thuộc vào một tuyến đường hay một đối tác duy nhất.
- Số hóa chuỗi cung ứng: Minh bạch dữ liệu thời gian thực để dự báo và phản ứng nhanh.
- Đa dạng hóa: Mở rộng sang các thị trường mới nổi và nâng cao giá trị gia tăng để bù đắp chi phí.
Dù thách thức là rất lớn, ông Trần Chí Dũng vẫn tin rằng nếu biết tận dụng thời cơ trong giai đoạn tái cấu trúc toàn cầu, Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên thành trung tâm logistics quan trọng của khu vực.
Tại MN Shipping, chúng tôi tin rằng vai trò của logistics không dừng lại ở việc đưa hàng từ điểm A đến điểm B, mà còn là đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc cập nhật chính sách, dự báo rủi ro và chủ động phương án vận hành.
Trong giai đoạn các quy định mới đang được hoàn thiện và điều chỉnh, việc nắm bắt thông tin kịp thời và có đối tác logistics am hiểu pháp lý sẽ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp giữ vững nhịp chuỗi cung ứng.
Nguồn: Báo Công Thương
