Hàng hóa xuất xứ Việt Nam áp dụng quy định mới từ 01.01.2027. Tìm hiểu tiêu chí xác định xuất xứ và trách nhiệm doanh nghiệp.

Hàng hóa xuất xứ Việt Nam: Quy định mới từ 01.01.2027

Từ ngày 01.01.2027, quy định mới về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước sẽ chính thức có hiệu lực. Doanh nghiệp cần hiểu rõ các tiêu chí xác định hàng hóa xuất xứ Việt Nam, từ hàng hóa có xuất xứ thuần túy đến hàng hóa có xuất xứ không thuần túy, để bảo đảm thông tin công bố chính xác và tuân thủ quy định pháp luật. 

Vậy những mặt hàng nào được công nhận có xuất xứ Việt Nam, và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Nghị định mới về xác định xuất xứ Việt Nam có hiệu lực từ khi nào?

Ngày 09.10.2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP quy định xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 01.01.2027

Văn bản quy định các nội dung liên quan đến hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, hàng hóa có xuất xứ thuần túy và không thuần túy, công đoạn gia công, chế biến đơn giản, các yếu tố không được xem xét khi xác định xuất xứ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, thương nhân phân phối và đơn vị kinh doanh hàng hóa, việc nắm rõ quy định giúp kiểm tra tính chính xác của thông tin xuất xứ trên nhãn hàng hóa, tài liệu giới thiệu sản phẩm và các hình thức công bố liên quan.

Điểm cần lưu ý: Quy định này áp dụng cho hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước. Với hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp vẫn cần xem xét quy tắc xuất xứ tương ứng theo quy định về xuất xứ hàng hóa xuất khẩu và yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Hàng hóa xuất xứ Việt Nam được xác định như thế nào?

Theo Nghị định 384/2026/NĐ-CP, hàng hóa được xác định có xuất xứ Việt Nam khi thuộc một trong hai nhóm: hàng hóa có xuất xứ thuần túy Việt Nam hoặc hàng hóa có xuất xứ không thuần túy Việt Nam.

Hai nhóm này có tiêu chí xác định khác nhau, tùy thuộc vào nguồn nguyên liệu, quá trình sản xuất và giá trị được tạo ra tại Việt Nam.

Hàng hóa có xuất xứ thuần túy Việt Nam

Hàng hóa có xuất xứ thuần túy Việt Nam là nhóm hàng đáp ứng các trường hợp quy định tại Điều 5 của Nghị định. Các trường hợp tiêu biểu bao gồm:

Doanh nghiệp cần đối chiếu điều kiện cụ thể của từng nhóm hàng thay vì chỉ dựa vào địa điểm đóng gói, lắp ráp hoặc phân phối sản phẩm.

Hàng hóa có xuất xứ không thuần túy Việt Nam

Đối với hàng hóa sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc từ nhiều quốc gia, doanh nghiệp có thể xem xét các tiêu chí xác định xuất xứ không thuần túy theo Điều 6 của Nghị định. Các trường hợp được quy định gồm:

Những công đoạn gia công, chế biến đơn giản không được xem xét khi xác định xuất xứ

Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là không phải mọi hoạt động thực hiện tại Việt Nam đều làm phát sinh xuất xứ Việt Nam.

Theo Điều 7 Nghị định 384/2026/NĐ-CP, công đoạn gia công, chế biến đơn giản là công đoạn không sử dụng kỹ năng đặc biệt, máy móc, dây chuyền hoặc thiết bị chuyên dụng và không được xem xét khi xác định xuất xứ theo các điều khoản liên quan của Nghị định.

Các công đoạn được quy định bao gồm:

• Bảo quản hàng hóa trong quá trình vận chuyển và lưu kho, chẳng hạn thông gió, sấy khô, làm lạnh hoặc loại bỏ bộ phận hư hỏng.
• Lau chùi, tẩy rỉ, tẩy dầu mỡ hoặc loại bỏ lớp phủ bề mặt.
• Thay đổi bao bì, đóng chai, đóng gói hoặc chia tách các lô hàng.
• Dán hoặc in nhãn hiệu, nhãn, mác, logo và dấu hiệu nhận diện lên hàng hóa hoặc bao bì.
• Sàng, lựa chọn, phân loại, xếp nhóm hoặc trộn đơn giản mà không làm thay đổi bản chất hàng hóa.
• Lắp ráp hoặc tháo rời đơn giản.
• Một số hoạt động sơ chế nông sản, xử lý vải, mài hoặc cắt đơn giản.
• Kiểm tra, thử nghiệm đơn giản và giết mổ động vật.

Những yếu tố nào không được tính khi xác định xuất xứ Việt Nam?

Điều 8 của Nghị định quy định một số yếu tố được sử dụng trong quá trình sản xuất, kiểm tra hoặc thử nghiệm nhưng không cấu thành hàng hóa sẽ không được xem xét khi xác định xuất xứ.

Việc xác định các yếu tố này giúp doanh nghiệp tránh tính nhầm chi phí vận hành hoặc vật tư phụ trợ vào cơ cấu giá trị hàng hóa khi đánh giá xuất xứ.

Doanh nghiệp cần thực hiện những trách nhiệm gì?

Từ ngày 01/01/2027, tổ chức, cá nhân thể hiện xuất xứ Việt Nam trên nhãn hàng hóa hoặc tài liệu, vật phẩm chứa thông tin liên quan đến hàng hóa cần tuân thủ các quy định tương ứng.

Bảo đảm thông tin xuất xứ chính xác

Doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của thông tin xuất xứ đã công bố. Vì vậy, việc sử dụng các cụm từ như “Sản xuất tại Việt Nam”, “Xuất xứ Việt Nam” hoặc “Made in Vietnam” cần dựa trên căn cứ phù hợp, không chỉ dựa vào nơi đóng gói hay nơi đặt trụ sở doanh nghiệp.

Lưu trữ hồ sơ chứng minh xuất xứ

Doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ, chứng từ để chứng minh xuất xứ hàng hóa, bao gồm:

• Hóa đơn đầu vào.
• Bảng kê nguyên vật liệu.
• Mô tả quy trình sản xuất.
• Các tài liệu liên quan khác phục vụ việc chứng minh xuất xứ.

Hồ sơ có thể được lưu dưới dạng văn bản hoặc dữ liệu điện tử theo quy định của pháp luật về kế toán và lưu trữ.

Tuân thủ các quy định liên quan đến hàng hóa

Bên cạnh quy định về xuất xứ, doanh nghiệp còn phải tuân thủ pháp luật về ghi nhãn hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chất lượng sản phẩm và các quy định có liên quan.

Khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, doanh nghiệp có trách nhiệm chứng minh hàng hóa đáp ứng tiêu chí xuất xứ Việt Nam theo Nghị định.

Kiểm tra riêng đối với hàng hóa xuất khẩu

Đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước sau đó được xuất khẩu, doanh nghiệp cần đồng thời tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam về xuất xứ hàng hóa xuất khẩu và quy định của nước nhập khẩu.

Điều này có ý nghĩa thực tế đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: việc đáp ứng tiêu chí xuất xứ Việt Nam theo Nghị định 384/2026/NĐ-CP không mặc nhiên đồng nghĩa hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan theo một hiệp định thương mại tự do (FTA).

Tùy thị trường và mục đích sử dụng, doanh nghiệp cần xác định đúng bộ quy tắc xuất xứ, hồ sơ chứng minh và yêu cầu chứng nhận xuất xứ (C/O) áp dụng cho lô hàng.

MN Shipping – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng quốc tế

Quy định về xuất xứ có liên quan trực tiếp đến việc công bố thông tin sản phẩm, quản lý hồ sơ và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, việc quản lý xuất xứ còn cần được phối hợp với hoạt động mua nguyên liệu, sản xuất, lưu kho, vận chuyển và làm thủ tục xuất khẩu.

Doanh nghiệp nên xem việc rà soát xuất xứ là một phần trong quy trình tuân thủ và quản trị chuỗi cung ứng, thay vì chỉ thực hiện khi có yêu cầu kiểm tra hoặc phát sinh thủ tục xuất khẩu.

MN Shipping cung cấp các giải pháp logistics và vận tải quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp kết nối hàng hóa với các thị trường trong và ngoài nước. Với nền tảng kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và mạng lưới kết nối quốc tế, MN Shipping hướng đến việc mang lại giải pháp vận chuyển phù hợp với nhu cầu khai thác của từng doanh nghiệp.

Truy cập Website và theo dõi Fanpage MN Shipping để cập nhật thông tin thị trường, kiến thức logistics và các quy định liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Nguồn tham khảo: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Thuong-mai/Nghi-dinh-384-2026-ND-CP-xac-dinh-xuat-xu-hang-hoa-san-xuat-luu-thong-trong-nuoc-701152.aspx