Hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu thông minh sẽ áp dụng quy định mới từ 15/10/2026. Cùng MN Shipping cập nhật các điểm doanh nghiệp cần biết.
Từ 15/10/2026, hoạt động quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại khu vực cửa khẩu thông minh sẽ áp dụng quy định mới theo Thông tư 128/2026/TT-BTC. Quy trình hải quan được tổ chức theo hướng số hóa, kết nối dữ liệu và tự động hóa, đồng thời tăng cường quản lý rủi ro.
Thông tư 128/2026/TT-BTC áp dụng từ khi nào?
Bộ Tài chính ban hành Thông tư 128/2026/TT-BTC quy định về việc kiểm tra, giám sát và quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải hoạt động trong khu vực cửa khẩu thông minh được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 15/10/2026. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đại trà cho tất cả cửa khẩu biên giới mà chỉ áp dụng đối với các cặp cửa khẩu thông minh được cơ quan có thẩm quyền quyết định đưa vào vận hành, khai thác, sử dụng.
Hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu thông minh được quản lý như thế nào?
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là hàng hóa xuất nhập khẩu được quản lý trên nền tảng dữ liệu điện tử, kết nối giữa hệ thống vận hành cửa khẩu thông minh với hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
Khu vực cửa khẩu thông minh phải được trang bị:
- Camera nhận diện phương tiện vận tải thông minh không người lái.
- Barie điện tử tại cổng ra, vào.
- Camera giám sát.
- Cân điện tử.
- Hệ thống quản lý hàng hóa đưa vào, đưa ra khu vực cửa khẩu.
Các thiết bị này phải được kết nối trực tiếp với hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
Những loại hàng hóa nào thuộc phạm vi quản lý?
Theo Thông tư, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đưa vào khu vực cửa khẩu thông minh là các mặt hàng thuộc danh mục được chính quyền địa phương cấp tỉnh biên giới của Việt Nam và Trung Quốc thống nhất.
Trong khu vực cửa khẩu thông minh có thể bao gồm:
- Hàng xuất khẩu của Việt Nam đã hoàn thành thủ tục hải quan, chờ vận chuyển sang Trung Quốc.
- Hàng hóa từ nước khác quá cảnh qua Việt Nam và đã hoàn thành thủ tục.
- Hàng nhập khẩu từ Trung Quốc chờ hoàn thành thủ tục nhập khẩu.
- Hàng nhập khẩu quá cảnh qua Việt Nam.
- Container rỗng chờ xuất hoặc nhập.
Doanh nghiệp cần lưu ý: không phải mọi mặt hàng xuất nhập khẩu đều mặc nhiên được đưa vào cửa khẩu thông minh. Phạm vi hàng hóa còn phụ thuộc vào danh mục được hai bên thống nhất và tình trạng vận hành thực tế của từng cặp cửa khẩu.
4 quy định doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý
1. Hải quan tăng cường quản lý rủi ro đối với hàng nhập khẩu
Đối với hàng nhập khẩu, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích và đánh giá rủi ro trước khi hàng đến cửa khẩu. Nếu qua phân tích rủi ro hoặc thông tin thu thập tại thời điểm hàng đến cửa khẩu mà lô hàng có dấu hiệu vi phạm, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu có thể yêu cầu đưa hàng đến khu vực soi chiếu để kiểm tra.
2. Hàng nhập khẩu được lưu giữ tối đa 30 ngày
Hàng hóa nhập khẩu được lưu giữ tại khu vực cửa khẩu thông minh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hàng hóa đến cửa khẩu. Nếu quá thời hạn này mà chủ hàng mới làm thủ tục hải quan để nhận hàng, việc xử lý sẽ thực hiện theo quy định pháp luật về vi phạm.
Trường hợp hàng nhập khẩu đã đưa vào khu vực cửa khẩu thông minh nhưng chưa làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp có thể vận chuyển hàng đến địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan được cơ quan hải quan công nhận và thực hiện thủ tục như đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan.
3. Thay đổi container, đóng gói hoặc chia tách hàng phải được kiểm soát
Trong quá trình lưu giữ hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu thông minh, nếu người khai hải quan có nhu cầu: Thay đổi phương tiện chứa hàng, đóng gói lại, chia tách hàng hóa, đóng ghép hàng hóa với hàng khác thì phải thông báo cho cơ quan hải quan và doanh nghiệp quản lý vận hành cửa khẩu thông minh để thực hiện giám sát và cập nhật dữ liệu trên hệ thống.
Đối với trường hợp chia tách hoặc đóng ghép hàng hóa với các lô hàng khác, hoạt động này phải được thực hiện tại địa điểm thu gom hàng lẻ được Cục Hải quan công nhận. Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với các lô hàng LCL, bởi việc thay đổi phương án đóng gói hoặc xử lý hàng tại cửa khẩu không thể thực hiện tùy ý.
4. Phương tiện vận tải thông minh không người lái được kiểm soát bằng dữ liệu
Một điểm mới đáng chú ý của mô hình cửa khẩu thông minh là việc sử dụng phương tiện vận tải thông minh không người lái để vận chuyển Container trong khu vực kết nối giữa hai bên. Phương tiện chỉ được ra, vào cửa khẩu thông minh sau khi hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan tiếp nhận và phê duyệt.
Theo dõi MN Shipping để cập nhật những tin tức Logistics, chính sách thuế, quy định hải quan và kiến thức xuất nhập khẩu mới nhất, đồng thời truy cập Website hoặc Fanpage của MN Shipping để không bỏ lỡ các thông tin quan trọng và hữu ích cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.
Nguồn: Cổng thông tin Logistics Việt Nam – “Quy định quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu tại cửa khẩu thông minh”, tham khảo tại logistics.gov.vn.
